Azərbaycanın dostu, jurnalist, şair Mustafa Tanerə

Tariyel AZƏRTÜRK





Yalova xırmandarına dünən ağlaya-ağlaya yazdığım "Yazıq Tefik" şeirciyəzim qarşısında dostum avatarla baş əyir. Deyirəm, "Elə etməyin, hörmətli dost, papağınızı çıxarıb qarşımda baş əyməyə qoymaram sizi.

Siz fədakarsınız. Siz Türk dünyasına sevgi dolu ulu Türksünüz! Hörmətim böyükdür sizə, Taner bəy, Türk halkına, Türkiyəyə!!!

Lap gəncliyimdən, xüsusilə, aspirant illərimdən gecəm-gündüzüm Türkiyə idi. Əlaqə yox idi. O zaman Nazim Hikmətin dördcildliyini nəfis şəkildə Anadolu türkcəsincə Bakıda nəşr etmişdilər. Sovetə gəldiyindən onu buraxmaq qorxulu deyildi.

O zaman yeganə ümid yerim idi Nazim Hikmət.

Böyük, Vətəndən qovulmuş Şairin əsərlərindən, dilindən alırdım Türkiyə ətrini. O zaman türk əlifbasını çoxu oxuya bilmirdi. Tibb Universitetini bitirib elə orada da, Bakı Tibb Kollecində latın dili müəllimi işlədiyimdən, Nazim Hikməti intonasiya ilə oxumağım doğmalarımı çaşdırırdı.

Latın əlifbasının atını cilovlayıb Kirillin üstündən dördnala (qalopla) sərbəst çapmağım hamını təəccübdə buraxırdı.

"Burası Diyarbakır" kəlmələri ilə açılan və səsi Bakıya çatan verilişdə tapırdım rahatlığımı. Türkiyənin yanğılı musiqisində özümü (kendimi) Nükəbbərdə (göylərdə) hiss edirdim.

Ancaq Sovet sistemi Oksigeni (O2) azca verib, tez də bağlayırdı. U ilahi musiqini "KGB - "Keygibi"nin güclü dalğaları əvəzləyirdi. Kor-peşiman olurdum.

Qonşu otaqda yatan qardaşım yoldaşıyla səhər üsyan edirdilər:
- Bu nədir eee, gecə yatanda da Türkiyəylə yatırsan? Yuxu aparır, radio səhərə kimi dalğa buraxır elə.

Ayıq yatan adamam. "Səhərə kimi" olmazdı. Şirin musiqinin altında yuxuya getsəydim də, dalğanı eşidən kimi gecə 3-də də söndürürdüm.

Ayrıldıq.

1960-ın sonlarında atamızın biz iki tələbə qardaşa tikdirdiyi u evə sonra gələndə, görürdüm ki, mən yalanmışam. Onların da İman yeri Türkiyənin "Burası Diyarbakır" radiosudur. Türkün çılğın musiqisi evdə səsini atıb başına.

Sevinirdim.

Bu evdə əkdiyim "Ceviz ağacı" böyüyüb bar vermişdi. Məndən yaşlı olsa da, məktəbimin yetirməsi qardaşıma, onun həyat yoldaşının görüb-götürmə fəallığına sevinirdim.

İndi (Şimdi) əziz Mustafa Taner Beyefendi:

Sevirəm sizləri lap gəncliyimdən,
Deyirsiz, bu mənim dəcəlliyimdən
Yağan nur yağışdır, yağır sevgiylə?..
Əvət, u gen yağışıdır, süzülür qandan,
Keçib damarlardan, keçib bu candan
İlahi sevgidir yağır, Türkiyəm!..
Məni oğlun kimi çağır, Türkiyəm!!!

ƏVƏT, TANER BEYEFENDİ:

"Ceviz ağacıyım"* Tanrı gücündə
Barımdan** Türkiyə dərəcəksiniz.
Kəsin barmağımı, onun ucunda
Türkiyə izlərin görəcəksiniz...".


* "Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane Parkında..." - Nazim Hikmet.
Bense "Sümer, Etrusk ağacıyım Türk Ana Parkında..." - Tariyel Azərtürk.


** "Barım" deyəndə, bu yaxınlarda çapdan çıxacaq 900 səhifəlik ingilisdilli yeni tapıntılarda adını GENESİS OF THE SUMERİAN AND THE ETRUSCAN TURKS AND THEİR LANGUAGE kimi korrektə etdiyim əsər-ərməğanımı nəzərdə tuturam.