Makronun İrəvan səfəri sülh prosesinə ziddir

“Böyük ehtimalla Fransa Prezidenti Emmanuel Makron 21 sentyabr Müstəqillik Günündə Ermənistana səfər edəcək”.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, “Johovurd” qəzeti Fransadakı erməni icmasından olan məlumatlı mənbəyə istinadən belə yazır.

Bildirilir ki, bu günlərdə onun səfərinin təfərrüatları müzakirə olunur.

Makron bu addımı ilə azad, suveren və müstəqil Ermənistana yaxın olduğunu vurğulamaq istəyir.

Onun səfərinin başqa məqsədi var:

“Ermənistan Respublikasının müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparan nadir meqaliderlərdən biri olduğunu sübut etmək”, - deyə mənbə qeyd edir.

Xatırladaq ki, 2021-ci il iyunun 1-də o vaxt baş nazir vəzifəsini icra edən Nikol Paşinyan Parisə işgüzar səfəri zamanı Fransa Prezidenti Emmanuel Makronu payızda “Makronu İrəvanda gözlədiyini” deyib. Amma bu səfər hələ baş tutmayıb.

Bildirək ki, Emmanuel Makron 2018-ci ilin oktyabr ayında Frankafoniya təşkilatının İrəvanda keçirilən sammitində iştirak etmək üçün Ermənistana səfər edib. Bundan sonra Fransanın Cənubi Qafqaz siyasətində yeni mərhələ yarandı.

Belə ki, Makron hakimiyyətinin yürütdüyü geosiyasi kurs Ermənistan vasitəsilə regionda möhkəmlənməyi və Cənubi Qafqazın əsas aktorlarından birinə çevrilməyi nəzərdə tutur. Lakin Fransanın Cənubi Qafqazda Ermənistanı birtərəfli qaydada dəstəkləməklə geosiyasi balansı öz xeyrinə dəyişmək cəhdləri Azərbaycanla münasibətlərdə ciddi qarşıdurmaya gətirib çıxarıb.

Bu, xüsusilə də Azərbaycan ərazilərinin işğalı və separatçı rejimin mövcud olduğu dövrdə daha çox göstərirdi. Yəni rəsmi Parisin erməni amilindən regional maraqlarını təmin etmək üçün istifadə etməsi həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi üçün açıq təhlükə yaradıb.

Ancaq 44 günlük Vətən müharibəsindən və 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağada keçirilən antiterror əməliyyatından sonra bölgədə statuskvonun tamamilə dəyişməsi Fransanın mövqeyini zəiflətməklə yanaşı, Azərbaycana qarşı təzyiq alətlərini aradan qaldıran amil kimi çıxış edir.

Üstəlik, Makronun tərəfsizlik prinsipini pozaraq ermənipərəst mövqedən çıxış etməsi Fransanın Azərbaycan-Ermənistan sülh danışıqlarında iştirakının rəsmi Bakı tərəfindən bloklanmasına səbəb olub. Bu baxımdan, Makronun ötən səfərindən sonra bölgədə mövcud geosiyasi konyukturun tamamilə aradan qalxması və yeni reallıqların yaranması Fransa üçün Cənubi Qafqazda əngələ çevrilib.

Ona görə də Makronun Ermənistana səfər etməsi regionla bağlı siyasətini yenidən nəzərdən keçirmək məqsədi daşıya bilər. Ermənistan hökuməti Makronun İrəvana səfər edəcəyi ilə bağlı xəbəri hələlik rəsmən təsdiq etməsə də, Paris bu xəbərin anonsunu hələ may ayında vermişdi.

Fransanın Ermənistandakı səfiri Olivye Dekotini Prezident Makronun Şarl Aznavurun 100 illik yubileyi münasibətilə İrəvana səfər edəcəyini və buna hazırlıq getdiyini bəyan etmişdi.

Görünür, iyun və iyul aylarında Avropa Parlamentinə və Fransa Milli Assambleyasına keçirilən seçkilər fonunda Makronun hakimiyyətinin siyasi məğlubiyyətə uğraması onun səfərini əngəlləyən amillərdən birinə çevrilib.

İndi isə Makronun Ermənistanın Müstəqillik Günü ilə İrəvana gələcəyi deyilsə də, bu səfərin daha çox ikitərəfli münasibətlərin gücləndirilməsi məqsədi daşıdığı şübhə doğurmur.

Xüsusilə də Cənubi Qafqazda geosiyasi rəqabətin artdığı bir vaxtda Fransa Prezidentinin Ermənistana səfər etməsi daha çox bölgədə marağı olan dövlətlərə cavab mesajı hesab edilməlidir.

Rusiya Prezidentinin Azərbaycana gözlənilən səfəri də əslində, Kremlin bu regiondakı strateji maraqlarının müdafiəsinə yönəlik addım kimi şərh edilir. ABŞ-nin Ermənistanda artan hərbi fəallığı və Rusiya Prezidentinin Azərbaycana səfəri fonunda Makronun İrəvana gəlişi sözügedən rəqabətin artmasından xəbər verir.

Xüsusilə də son günlər Ukrayna ordusunun Kusk vilayətinə hücumundan sonra Rusiyanın çətin duruma düşməsi Cənubi Qafqazdakı geosiyasi mövqelərini zəiflədə bilər. Bu isə paralel olaraq, Rusiyanı Cənubi Qafqazda əvəz etmək iddiasında olan Qərb dövlətlərinin aktivləşməsi müşahidə olunur.

Payız aylarına doğru Rusiya-Qərb qarşıdurması Ermənistanda Paşinyan əleyhinə etiraz aksiyalarına başlaması və Gürcüstanda keçiriləcək parlament seçkiləri zamanı daha gərgin mərhələyə keçə bilər.

Azərbaycanla Ermənistan arasında noyabr ayında çərçivə sazişinin imzalanmasına hazırlıq getdiyi bir vaxtda siyasi hadisələrin belə inkişafı sülh prosesinə ziddir.