AXC - 108

Bu gün Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 108 il ötür.

Şərqdə ilk parlament ölkəsi olan milli dövlətimizin ildönümü münasibətilə bəzi vacib tarixi məlumatları paylaşırıq.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) — 28 May 1918-ci ildə Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən bəyan edilmiş Milli İstiqlal Bəyannaməsi (İstiqlal Bəyannaməsi) ilə yaradılıb.

​AXC tək Azərbaycanın deyil, bütövlükdə Şərqin və İslam dünyasının ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi cümhuriyyətidir.

AXC-nin yaradılmasında və fəaliyyətində Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (Milli Şuranın sədri), Fətəli xan Xoyski (ilk baş nazir), Əlimərdan bəy Topçubaşov (Parlamentin sədri) kimi dahi şəxsiyyətlərin misilsiz xidmətləri olub.

​İlk dövrdə Bakı işğal altında olduğu üçün cümhuriyyətin müvəqqəti mərkəzi Gəncə şəhəri olub. 1918-ci il sentyabrın 15-də Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən Bakı azad edildikdən sonra hökumət Bakıya köçüb.

​İrqindən, dinindən, sinfindən və cinsindən asılı olmayaraq bütün vətəndaşlara bərabər hüquqlar verilib(Azərbaycan qadına seçki hüququ verən ilk ölkələrdən biridir).

​Ölkə əhalisinin əksər hissəsini təşkil edən türk millətinin çoxluğu nəzərə alınaraq "Türk dili"(Azərbaycan türkcəsi) dövlət dili elan olunub, milli ordu yaradılıb və Bakı Dövlət Universiteti təsis edilib.

​Üçrəngli bayraq(mavi - türkçülük, qırmızı - müasirlik, yaşıl - islamçılıq) dövlət bayrağı qəbul edilib.
​
Cəmi 23 ay yaşayan AXC, 28 Aprel 1920-ci ildə Bolşevik Rusiyasının (XI Qırmızı Ordunun) Bakını işğal etməsi nəticəsində süqut edib.

​Qısa müddət ərzində mövcud olmasına baxmayaraq, AXC Azərbaycanın müstəqillik tarixinə silinməz izlər qoyub və bugünkü müstəqil Azərbaycan Respublikası özünü AXC-nin hüquqi varisi elan edib.

Cümhuriyyət qurucularına Allahdan rəhmət diləyirik!

Becan.az