Putini həbs etmək mümkünmü?..

Ötən gün Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (BCM) Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin həbsinə order verib. Bu barədə Haaqa məhkəməsinin saytında yerləşdirilmiş məlumatda qeyd olunub.

Bildirilib ki, BCM Ukraynadakı müharibə kontekstində iki nəfərin - Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin və Mariya Alekseyevna Lvova-Belovanın həbsinə order verib. Əlavə edilib ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin 24 fevral 2022-ci il tarixindən sonra Ukraynanın işğal edilmiş ərazilərindən əhalinin (uşaqların) qanunsuz deportasiyası və qanunsuz olaraq Rusiyaya köçürülməsi kimi hərbi cinayətə görə məsuliyyət daşıyır.

Bəs, Vladimir Putin Beynılxalq Cinayət Məhkəməsinin qərarı əsasında həbs edilə bilərmi?

Britaniyanın “Daily Mail” nəşri xəbər verir ki, Putin Sudanın sabiq lideri Ömər əl-Bəşir və Liviyanın başçısı Müəmmər Qəddafidən sonra BCM-nin həbsinə order verdiyi üçüncü prezident, BMT Təhlükəsizlik Şurasına daimi üzv olan beş ölkədən brinin isə ilk lideri olub.

Nəşr yazır ki, BCM-nin orderinə əsasən Vladimir Putin bundan sonra 123 ölkəyə gedə bilməz. Həmin ölkələr arasında Gürcüstan və Tacikistan, o cümlədən Venesuala da var. Əgər Putin adıçəkilən ölkələrə getsə, onlar Rusiya Prezidentini həbs edib Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə təhvil verməlidirlər .

Lakin Kreml bu gün məhkəmənin qərarını “qeyri-qanuni və qəbuledilməz” adlandırıb. Moskva məhkəmənin yurisdiksiyasını tanımadığından, BCM-nin Rusiya ilə bağlı istənilən qərarının “hökmsüz” olduğunu bildirib.

“Daily Mail”-ə görə, Rusiyanın bu mövqeyi istər-istəməz Putinin necə həbs oluna biləcəyi ilə bağlı suallar doğurur və yaxın vaxtlarda beynəlxalq tribunalın qurulacağını istisna edir.

BCM-nin Prezidenti Piotr Hofmanski etiraf edib ki, məhkəmənin hakimləri orderlər versə də, onların icrası beynəlxalq ictimaiyyətin üzərinə düşür.

Məlumatda qeyd olunur ki, Beynəlxalq cinayət ədalət mühakiməsinin Roma Statusu sisteminə əsasən, məhkəmənin orderlərini icra etmək üçün öz polis qüvvəsi yoxdur. Üstəlik, BMC-nin səlahiyyətini aldığı Əsasnamə qiyabi məhkəmələrin keçirilməsini istisna edir, yəni Putin şəxsən mühakimə olunmalıdır.

Putinin həbs olunma ehtimalı çox az olsa da, var. Putin xaricə səfər edərsə, BCM-nin həbs qərarına dair sistematik xatırlatmalar üzv ölkələrə göndəriləcək. Üzv ölkə əməkdaşlıq etmək tələbini yerinə yetirməsə belə, Putin birbaşa məhkəməyə gətirilə bilər.(Yenixeber)