Məşhur İranlı ziyalılarının İsrail-İran müharibəsi ilə bağlı bəyanatı

Mühacirətdə olan 7 nəfər məşhur iranlı xadimlər - insan və vətəndaş hüquqları müdafiəçiləri, görkəmli incəsənət xadimləri Beynəlxalq Millətlər Təşkilatını və beynəlxalq ictimaiyyəti İran İslam Respublikasını nüvə proqramına son qoymağa və müharibənin hər iki tərəfini hərbi hücumları dayandırmağa məcbur etmək üçün “təcili və qəti addımlar” atmağa çağıran bəyanat imzalayıb.

Şirin Abadi (hüquq müdafiəçisi, Nobel Sülh mükafatı laureatı), Nərgiz Məhəmmədi (hüquq müdafiəçisi, alim, Nobel Sülh Mükafatı laureatı), Sadiqə Vasmagi (hüquqşünas, şair, islahatçı-siyasətçi), Şahnaz Akmali (İran rejiminə qarşı mübarizə fəalı, şəhid anası), Məhəmməd Rəsulof (ssenarist, prodüser, rejissor, Oskar Akademiyasının üzvü), Cəfər Pənahi (kinorejissor və ssenarist, beynəlxalq kino mükafatları laureatı) və Əbdülfəttah Soltaninin (insan haqları üzrə tanınmış hüquqşünas, bu sahədə bir sıra beynəlxalq qurumların üzvü) imzaladığı bu bəyanatda deyilir:

"Biz, bu bəyanatı imzalayanlar, İranın ərazi bütövlüyü və xalqın həqiqi suverenliyinin qorunub saxlanmasına qəti vurğu edərək, İslam Respublikası tərəfindən uranın zənginləşdirilməsinin dayandırılmasını, İslam Respublikası ilə İsrailin hakim rejimi arasında dağıdıcı müharibənin dərhal dayandırılmasını tələb edirik. Hər iki ölkədə infrastrukturu və mülki insanların həyatını məhv etməklə yanaşı, bəşər sivilizasiyasının əsaslarına açıq təhlükə yaradan müharibənin durdurulmasına çağırırıq!
Uranın zənginləşdirilməsi İran xalqının məsələsi deyil. İran və bu torpağın xalqı uranın zənginləşdirilməsinə və İslam Respublikasının ambisiyalarına qurban verilməməlidir. Fikrimizcə, İslam Respublikasının hakim orqanları İranın daxili və xarici ixtilaflarını və münaqişələri həll etmək və yaxşı yol tapmaq üçün nə qüdrətə, nə də qabiliyyətə malik deyildir.”

P.S. Qeyd edim ki, xaricdə yaşayan və sayı milyonlarla ölçülən iranlı mühacirlər arasında ölkədə baş verən hadisələr heç də birmənalı qiymətləndirilmir. Ölkədə hakim rejimin nə yolla və hansı qurbanlar bahasına olursa-olsun devrilməsini istəyənlərlə yanaşı (Bu sırada Məhəmməd Rza Pəhləvinin tərəfdarları aparıcı yer tutur), rejimi qətiyyətlə rədd edən, lakin Vətən bildikləri ölkənin dağıdılmasını, dinc insanların öldürülməsini qəbul etməyən çoxsaylı işgüzar, elmi, mədəni sahələrdə yüksək nüfuz sahibi olan iranlı elitası da vardır.

Maraqlıdır ki, məşhur “7-lərin Bəyanatı” da iranlı cameəsində bəzi suallar doğurub və “İsrailin təcavüzkar siyasətinin pislənməməsi” əsas tənqid hədəfi olub.

Tarixçi alim Solmaz Rüstəmova-Tohidi
(Azadlıq)