Əliyevin mövqeyi Moskvanın narahatlığını artırdı - Putindən geriyə addım

Sentyabrın 4-də Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi “Azərbaycan Hava Yolları” (AZAL) təyyarəsinin vurulması ilə bağlı sığorta ödənişlərinin həyata keçirildiyini bəyan etdi. Həmin açıqlamada hadisə ilə bağlı “kompensasiya məsələsinin artıq həll olunduğu” təəssüratı yaradılırdı.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi bu bəyanata cavab verdi. Rəsmi Bakı bildirdi ki, sığorta ödənişi ilə dövlətlərarası kompensasiya məsələsinin eyniləşdirilməsi düzgün deyil və ictimaiyyəti çaşdırır. Həmçinin əlavə olunub ki, sığorta ödənişləri prosesi artıq 6 aydır həyata keçirilir.

Amma burada sual yaranır: Rusiya niyə məhz indi – 6 aydan sonra belə bir məlumat yayır? Məqsəd nədir?

Politoloq Zaur İbrahimlinin fikrincə, Rusiya bu bəyanatla məsuliyyətdən yayınmağa çalışır və beynəlxalq ictimai rəyə "məsələ artıq həll olunub" siqnalı vermək istəyir:

"Ən vacib məsələ Rusiya tərəfinin öz məsuliyyətini etiraf etməsidir. Biz görürük ki, Rusiya söz oyunlarından istifadə edərək hüquqi məsuliyyəti üzərindən atır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, kompensasiyanın miqdarı hüquqi məsuliyyətin üzərinə götürülməsi ilə sıx bağlıdır. Qəza ilə bağlı ən mühüm məsələ Rusiyanın siyasi yanaşmasıdır. Əlbəttə, dünyada aviaqəzalar baş verir və bu zaman dövlətlərin necə hərəkət etməsi beynəlxalq konvensiyalar və ikitərəfli sazişlərlə müəyyən olunur. Bu baxımdan Rusiyanın siyasəti Moskvanın beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan ikitərəfli münasibətlərə üstünlük vermədiyini göstərir. Rusiya hesab edir ki, onun hüquqi məsuliyyəti üzərinə götürməsi və bundan doğan zəruri addımlar atması, onun mövcud iddialarına, geosiyasi statusuna xələl gətirə, onun nüfuzunu zərbə altına qoya bilər. Əlbəttə, bunlar hamısı səhv yanaşmadır. Söhbət mülki təyyarədə insanların həyatından gedir və ən vacibi iki qonşu ölkənin münasibətlərinin xarakterindən gedir. Əgər müttəfiqlik fəaliyyəti haqqında sazişə imza atmış ölkələrdən biri digər ölkənin mülki təyyarəsini vurduğu halda öz üzərinə məsuliyyət götürmək istəmirsə, bu yanaşma münasibətlərin bütün spektrini zədələyir".

Bu bəyanatın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitindən dərhal sonra yayılması da təsadüfi deyil. Xüsusilə Azərbaycan Prezidentinin “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsində bu məsələdəki qəti mövqeyinin Rusiyanın diplomatik narahatlığını artırdığı görünür.

Zaur İbrahimli bildirib ki, Rusiya ictimai rəyi çaşdıraraq Azərbaycanla münasibətləri bərpa etmək niyyətindədir:

"Azərbaycanın apardığı diplomatik iş, o cümlədən “AZAL”la bağlı məsələnin artıq beynəlxalq gündəliyə daxil olması, xüsusilə istintaqın yekunlaşma mərhələsində olması Rusiya tərəfini narahat edir, onlar bilirlər ki, Azərbaycan araşdırmadan doğru qərar çıxarılmasına nail olacaq. Beləliklə, bütün dünya Rusiyanın gerçək üzünü görəcək. Ona görə narahatdırlar, hesab edirlər ki, kompensasiya məsələləri ilə, Azərbaycanla ortaq maraqlar haqqında danışmaqla Bakının mövqeyini yumşalda bilərlər. Rusiyanın çox açıq şəkildə Azərbaycanla qeyd-şərtsiz kommunikasiyanı bərpa etmək istəyi görünür. Düşünürlər ki, tərəflər arasında müəyyən təmaslar baş verərsə, AZAL təyyarəsinin vurulması ilə bağlı araşdırmanın nəticəsi də böyük rezonans doğurmaz. Ölkə prezidentinin ŞƏT sammitindən əvvəl “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsində Azərbaycanın mövqeyi bir daha qətiyyətlə səsləndirildi. Bundan sonra Azərbaycanın indiki tələblərindən geri çəkilməsi real görünmür. Rusiya ilə danışıqlar başlaya bilər, lakin düşünürəm ki, Azərbaycanın bu məsələdə güzəştə gedəcəyini gözləmək obyektiv analiz olmazdı".(Bakupost.azl