Dünyanın bəzi supergücləri, ideoloji təbliğatçıları Türkün qədim və böyük tarixini danmağa çalışsalar da, tarixi mənbələr bunun əksini deyir. Zaman-zaman geniş ərazilərdə qüdrətli imperiyalar qurmuş türklərin izləri bu gün də parlaqlıqla görünür. Faktlara söykənək:
Firudin Cəlilsoy, azərbaycanlı alim, türkoloq:
"Bizim ən qüdrətli dövlətlərimizdən biri də Saka (İşquz) Dövləti olub (e.ə VII-V əsrlər). Amma heç kim bu barədə danışmaq istəmir, halbuki Herodot yazırdı ki, bu dövlət o dərəcədə qüdrətli idi ki, bütün Asiya dövlətlərindən vergi alırdı. "Kitabi-Dədə-Qorqud" dastanında belə yazılır ki, Dış Oğuzlularla İç Oğuzlular birləşib qalın (böyük) Oğuz Elini (Dövlətini) qurdular. Bu dövlət həmin dövlətdir. İşquz çarlığının ərazisi Güney Qafqazdan Urmiyə gölünə qədər uzanırdı".Pompey Trog, Qədim Roma tarixçisi. I, II və III kitab:
"Türklər (skiflər) həm daxilən, həm də savaşda zəhmli, bədəncə fövqəladə möhkəmdir, onlar məğlubiyyət hissi yaşadan heç nəyi qəbul etmirlər, qalib gələndə isə şöhrətdən savayı heç nə ummurlar. Skiflər 3 dəfə Asiya üzərində hökmranlığa nail olmuşdular. Onlar Fars çarı Dariusu rüsvayçı şəkildə Skifyadan qovmuş, Kuruşu bütün qoşunları ilə birlikdə öldürmüş, ordu başçısı Zorizonu əsgərləriylə birlikdə darmadağın etmişdilər. Bütün dünyanı romalılarla öz aralarında ikiyə bölən və Şərq üzərində hökmranlıq edən parflar da skitlərin törəmələridir. Bu, onların dilindəki sözlərdən də məlumdur ".Sicilyalı Diodor, qədim Yunan tarixçisi və mifoqraf:
"Assuriya İmperiyası türklər tərəfindən darmadağın edildikdən sonra yaranan Atropatena dövləti də skiflər (türklər) tərəfindən yaradılmışdı".
Qeyd: Saklar Azərbaycan xalqının etnogenezində rol oynayan əsas türk etnoslarından biridir. Quzey Azərbaycanda Ərsak, Saktala, Sanqalan(Sakkala), Saki(Şəki), Balasakan, Sakatlı, Sisakan, Güney Azərbaycanda Sakan, Sakani, Sakene, Şaqali, Şakabad və s. toponimlər sak türklərinin adı ilə bağlıdır.
Becan.az